Nieruchomości pod wodami powierzchniowymi

Pojęcie gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi

Zgodnie z definicja zawartą w art. 9 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 145) gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi są grunty tworzące dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych, w granicach linii brzegu, a także grunty wchodzące w skład sztucznych zbiorników wodnych, stopni wodnych oraz jezior podpiętrzonych, będące gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi przed wykonaniem urządzeń piętrzących.

Własność gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi

Grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód (art. 14 ust. 1 ustawy Prawo wodne).

Wody mogą zaś stanowić własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa. Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Płynące wody publiczne nie podlegają co do zasady obrotowi cywilnoprawnemu.

Wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości.

Grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa, również stanowią własność Skarbu Państwa. Gospodarowanie tymi gruntami (ale tylko tymi w granicach linii brzegu) wykonują te same organy i jednostki, które w imieniu Skarbu Państwa wykonują prawa właścicielskie w stosunku do wód.

Grunty pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi stojącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, podlegającym przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prawo do zbywania tych gruntów (razem z wodą) przysługuje ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, po uzyskaniu zgody na zbycie tych gruntów od ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.

Grunty pokryte śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi, podobnie jak i pokrywające je wody płynące, nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu. Stosownie do przepisu art. 14a ust. 1 ustawy Prawa wodnego, grunty te są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zasady gospodarowania tymi gruntami reguluje wyłącznie przepisu ustawy Prawo wodne.

Wyspy oraz przymuliska powstałe w sposób naturalny na gruntach pokrytych wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych gruntów.

Oddanie gruntów pokrytych wodami w użytkowanie

Zgodnie z art. 20 ust. 1 Prawa wodnego, grunty pokryte wodami, stanowiące własność Skarbu Państwa, niezbędne do prowadzenia przedsięwzięć związanych z:

  1. energetyką wodną,
  2. transportem wodnym,
  3. wydobywaniem kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów lub wycinaniem roślin z wody,
  4. wykonywaniem infrastruktury transportowej,
  5. wykonywaniem infrastruktury przemysłowej, komunalnej lub rolnej,
  6. działalnością służącą do uprawiania rekreacji, turystyki, sportów wodnych oraz amatorskiego połowu ryb,
  7. działalnością usługową służącą do innych celów,
  8. wykonywaniem infrastruktury telekomunikacyjnej

mogą być oddane w użytkowanie, co do zasady, za opłatą roczną.

Warunkiem oddania w użytkowanie gruntów wskazanych powyżej gruntów jest posiadanie przez użytkownika pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli jest ono wymagane przepisami ustawy. Umowa użytkowania wymaga formy pisemnej, jeżeli jednak wartość opłaty rocznej będzie wyższa niż 5.000 zł, umowę sporządza się w formie aktu notarialnego. Umowa użytkowania może zostać w każdym czasie rozwiązana przez każdą ze stron w przypadku cofnięcia lub wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego albo ograniczenia pozwolenia, o ile ograniczenie to dotyczyło przedmiotu użytkowania.

Natomiast grunty pokryte wodami, stanowiące własność Skarbu Państwa, niezbędne do prowadzenia przedsięwzięć innych niż określone w art. 20 ust. 1 ustawy Prawo wodne użycza się na zasadach określonych przepisami Kodeksu cywilnego.

Obowiązki właściciela śródlądowych wód powierzchniowych

Do obowiązków właściciela śródlądowych wód powierzchniowych należy:

  1. zapewnienie utrzymywania w należytym stanie technicznym koryt cieków naturalnych oraz kanałów, będących w jego władaniu;
  2. dbałość o utrzymanie dobrego stanu wód;
  3. regulowanie stanu wód lub przepływów w ciekach naturalnych oraz kanałach stosownie do możliwości wynikających ze znajdujących się na nich urządzeń wodnych oraz warunków hydrologicznych;
  4. zapewnienie swobodnego spływu wód powodziowych oraz lodów;
  5. współudział w odbudowywaniu ekosystemów zdegradowanych przez niewłaściwą eksploatację zasobów wodnych;
  6. umożliwienie wykonywania obserwacji i pomiarów hydrologiczno-meteorologicznych oraz hydrogeologicznych.

Właściciel nieruchomości przyległej do powierzchniowych wód publicznych jest obowiązany umożliwić dostęp do wody na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymywaniem wód oraz dla ustawiania znaków żeglugowych lub hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych. Właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie odpowiednio od właściciela wody lub właściciela hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych Właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem jest obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie; części nieruchomości umożliwiające dostęp do wody wyznacza wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji, przy czym właścicielowi przedmiotowej nieruchomości przysługuje mu odszkodowanie z budżetu gminy.

Ponadto wskazać należy, iż zabronione jest grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar. Zakaz ten nie dotyczy grodzenia terenów stref ochronnych ustanowionych na podstawie ustawy oraz obrębów hodowlanych ustanowionych na podstawie przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym. Ponadto dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, zwolnić z tego zakazu, jeżeli jest to niezbędne dla obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego.

Hasła kluczowe:

nieruchomości pod wodami powierzchniowymi, prawo wodne, wody powierzchniowe, własność gruntów pod wodami, własność wód, obowiązki, kto jest właścicielem

Udostępnij

Skomentuj

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
  • Email addresses will be obfuscated in the page source to reduce the chances of being harvested by spammers.
CAPTCHA
To pytanie sprawdza czy jesteś człowiekiem i zapobiega wysyłaniu spamu.