Prawo nieruchomości - porady, przepisy, regulacje.

Serwis prowadzony przez prawników Kancelarii Radców Prawnych Klatka i Partnerzy.

Przestrzenne granice prawa własności nieruchomości

Zgodnie z art. 143 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Przepis ten nie uchybia przepisom regulującym prawa do wód. Przy czym jak wynika z brzmienia art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami gruntowymi są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty).

Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności

Zgodnie z art. 232 § 1 Kodeksu cywilnego grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

Zasiedzenie służebności przesyłu

Ustawodawca w przepisach Kodeksu cywilnego nie wskazuje wprost na możliwość nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia. Jednakże jak wynika z art. 3054 Kodeksu cywilnego, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Z kolei w przypadku służebności gruntowej możliwe jest jej zasiedzenie, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia (art. 292 Kodeksu cywilnego). A zatem nabycie służebności przesyłu w drodze zasiedzenia możliwe jest tylko jeżeli przedsiębiorca przesyłowy korzysta z trwałych i widocznych urządzeń.

Nieruchomości w specjalnych strefach ekonomicznych

Specjalną strefą ekonomiczną jest wyodrębniona, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jedn. Dz. U. 2007 r., Nr 42, poz. 274 z późn. zm.) niezamieszkała część terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na której terenie może być prowadzona działalność gospodarcza na zasadach określonych przedmiotową ustawą.

Nieruchomości pod ochroną przyrodniczą

Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z 1997 r. ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw (w tym własności) mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony środowiska. Jednocześnie środowisko i jego ochrona stanowi jeden z ważniejszych czynników wpływających na ograniczenia prawa własności i w pewnych sytuacjach ustawodawca przyznaje szczególnym wymaganiom ochrony środowiska pierwszeństwo przed koniecznością ochrony prawa własności.

Drogi publiczne

Drogą publiczną jest budowla wraz z obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Podstawową cechą odróżniającą drogę publiczną od innych dróg jest możliwość korzystania z niej przez każdego zgodnie z jej przeznaczeniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Po 297/2001, opubl. Legalis).

Użytek ekologiczny

Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej –  naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Rezerwat przyrody

Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

Rekultywacja

Rekultywację i zagospodarowanie gruntów reguluje ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. 2004 r., Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.).
Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 18 powyższej ustawy rekultywacja gruntów to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.

Park narodowy

Ogólna charakterystyka

Park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe.

Strony