Służebność osobista

Służebności osobiste są obciążeniem nieruchomości na rzecz oznaczonej osoby fizycznej. W swej treści odpowiadają one służebnościom gruntowym, jednak podmiotem uprawnionym nie jest każdoczesny właściciel gruntu władnącego, lecz osoba fizyczna. Często służebności osobiste pełnią funkcję alimentacyjną.

Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Skoro służą one zaspokajaniu indywidualnych potrzeb uprawnionego, są niezbywalne i niedziedziczne. Wygasają najpóźniej ze śmiercią osoby, na rzecz której zostały ustanowione.

Specyficznym i najczęściej spotykanym w praktyce rodzajem służebności osobistej jest służebność mieszkania. Polega ona na uprawnieniu do zamieszkiwania w budynku położonym na cudzej nieruchomości. Daje ona szeroki zakres uprawnień. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi. Przepisy te stanowią więc pewne odstępstwo od zasady zaspokajania wyłącznie potrzeb uprawnionego, a także od reguły, że służebność osobista wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego.

Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne. Tym samym uprawniony obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z mieszkania, a o potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.

Służebność mieszkania często wiąże się z zamieszkiwaniem na terenie obciążonej nieruchomości nie tylko uprawnionego, ale i właściciela nieruchomości. Na tym tle może dochodzić do konfliktów. Stąd wynika regulacja zawarta w art. 303. kc: jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Roszczenie to powstaje również wtedy, gdy uchybień dopuszczają się domownicy uprawnionego. Ustawa nie definiuje, na czym polegać mają „rażące uchybienia przy wykonywaniu swego prawa”, pozostawiając ocenę sądowi in concreto. Przepis mówi o uchybieniach, stąd jedno, nawet rażące uchybienie, nie może być podstawą do uwzględnienia roszczenia. Zamiana służebności osobistej na rentę następuje w drodze konstytutywnego orzeczenia sądowego lub umowy. W razie zamiany służebności osobistej na rentę służebność ta wygasa.

Hasła kluczowe:

służebność osobista

Udostępnij

Skomentuj

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
  • Email addresses will be obfuscated in the page source to reduce the chances of being harvested by spammers.
CAPTCHA
To pytanie sprawdza czy jesteś człowiekiem i zapobiega wysyłaniu spamu.